2026

AI i praca. Stolica Apostolska broni godności człowieka

Rozwój sztucznej inteligencji i gospodarki cyfrowej stwarza nowe możliwości zatrudnienia, ale jednocześnie niesie ryzyko nowych form wyzysku i nierówności. Na potrzebę ochrony godności człowieka i pracy zwrócił uwagę abp Ettore Balestrero, stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ i innych organizacjach międzynarodowych w Genewie, podczas 114. Międzynarodowej Konferencji Pracy.

Budowa nowego budynku parafialnego – co powinien wiedzieć proboszcz?

Jeżeli proboszcz parafii katolickiej w Polsce chce wybudować nowy budynek parafialny (np. dom parafialny, salę katechetyczną, plebanię czy obiekt gospodarczy), powinien podjąć działania zarówno w sferze kościelnej, jak i cywilnoprawnej.

Czy automatyczny organista jest dopuszczalny w liturgii?

Liczne portale internetowe – także prowadzące sprzedaż tego typu produktów – proponują automatycznego organistę jako sposób na przezwyciężenie kryzysu związanego ze śpiewem liturgicznym w parafiach. A w dobrze znanym internautom sklepie Google Play można nawet pobrać aplikację do odtwarzania pieśni religijnych w kościołach. O zbawiennym wpływie automatycznego organisty na liturgię – jak to określił jeden z duchownych – mogłem przekonać się na własne oczy… a bardziej uszy, gdy w jednej parafii podczas nabożeństwa eucharystycznego miejscowy proboszcz pilotem odtwarzał odpowiednie pieśni, które w jego ocenie ubogacały modlitwę zgromadzonych tam wiernych.

Odpowiedzialność karna i administracyjno-karna proboszcza za brak opieki nad zabytkami

Zabytki w Polsce są chronione prawem. Główne źródło norm w tym zakresie stanowi Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r. (dalej jako: ustawa o ochronie zabytków). Wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy, czyli rozporządzeniami, to ten akt normatywny tworzy system ochrony zabytków w Polsce. Elementem tego systemu są przepisy karne zawarte w przywołanej ustawie.

Przyjmowanie Komunii Świętej przez osoby chore na celiakię

Celiakia to choroba o podłożu genetycznym polegająca na nietolerancji glutenu, czyli białka roślinnego występującego w pszenicy i innych ziarnach zbóż. Gluten (nazwa pochodzi z jęz. łacińskiego – „glutino”, oznacza sklejać) odpowiada za konsystencję ciasta. W połączeniu z wodą spaja je, spulchnia, nadaje przyjemny zapach i zapobiega szybkiemu wysychaniu. U osób, które nie tolerują glutenu, może dochodzić do zaburzeń trawienia i niepożądanych reakcji organizmu, a u niektórych chorych spożycie nawet niewielkiej ilości glutenu może spowodować poważne uszkodzenie jelit. Przestrzeganie diety bezglutenowej wiąże się także z niemożnością przyjmowania Komunii Świętej pod postacią powszechnie stosowanych hostii, które wytwarzane są z mąki pszennej. Co w takiej sytuacji?

Co jest najwyższym świadectwem świętości? Leon XIV o znakach obecności Królestwa Bożego na ziemi

Leon XIV przypominał podczas swojej katechezy, że świętość nie jest zarezerwowana dla wybranych. Wskazywał, że każdy ochrzczony jest wezwany do przemiany życia i pełni miłości – zarówno w wymiarze osobistym, jak i wspólnotowym.

Co mogę zrobić z projektem budowlanym?

Kazus: Jestem proboszczem w niedużej parafii. Na najbliższe lata postawiliśmy sobie za zadanie wyremontować większość wnętrz kościoła, zachowując jego historyczny charakter. Zakupiłem więc projekt wykończenia wnętrz i miałem przystąpić do jego realizacji. Jednak projektant twierdzi, że nie mam prawa do realizacji projektu, gdyż udzielona mi na projekt licencja nie obejmuje prawa do urządzania wnętrz. O co tu chodzi?

Granica między kryzysem małżeńskim a nieważnością małżeństwa od początku

Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa nie jest narzędziem „oceny, czy małżeństwo się udało”, lecz postępowaniem o charakterze rekonstrukcyjnym: jego oś stanowi pytanie, czy w chwili wyrażenia zgody istniała wada prawnie relewantna i udowodniona w stopniu pozwalającym na certitudo moralis. Z tego wynika dysonans, który regularnie wraca w praktyce duszpasterskiej: doświadczenie stron („związek się rozpadł”) jest faktem życiowym, lecz nie jest jeszcze faktem prawnym w rozumieniu procesu o nieważność. Instrukcja Dignitas connubii nakazuje wręcz utrzymywać wyraźne rozróżnienie terminologiczne między „stwierdzeniem nieważności” a „rozwiązaniem węzła”, co blokuje potoczne utożsamianie procesu z „kościelnym rozwodem”.

Cmentarze wyznaniowe – odpowiedzialność proboszcza

Oficjalne dane statystyczne wskazują jednoznacznie, że większość cmentarzy w Polsce przynależy do związków wyznaniowych, z czego najliczniej występują cmentarze katolickie związane z parafią. Zadania proboszcza jako zarządcy parafią posiadającą własny cmentarz obejmują zatem działania związane z administrowaniem także tą nieruchomością. Zdecydowane odróżnienie obszarów aktywności zarządcy cmentarza i obowiązków z nimi związanych pozwoli na uniknięcie odpowiedzialności za naruszenie przepisów powszechnie obowiązujących, zwłaszcza tych dotyczących prawa konkurencji.

Nowe kary finansowe w Kościele w Polsce – cd. reformy papieża Franciszka

Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski, który wszedł w życie 1 marca, wprowadza do praktyki kościelnej w Polsce kary finansowe przewidziane w zreformowanym przez papieża Franciszka Kodeksie Prawa Kanonicznego. (…) nie jest to nowa inicjatywa polskich biskupów, lecz dostosowanie powszechnego prawa Kościoła do krajowych realiów ekonomicznych – z jasno określonymi widełkami grzywien i zasadami ich stosowania, przede wszystkim wobec duchownych. (...)

Przeszkadzanie aktom religijnym

Wolność sumienia i wyznania przynależy do kategorii praw człowieka oraz praw i wolności obywatelskich, chroniona jest prawem międzynarodowym. Gwarantowana jest również w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jako wolność sumienia i religii – art. 53. Poszczególne zaś ustawy uszczegóławiają obowiązujące w tej kwestii przepisy. Wyrazem tego są m.in. przepisy rozdziału XXIV części szczegółowej Kodeksu karnego zatytułowanego „Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania”.

Czy parafia musi ponieść koszty usunięcia słupa energetycznego ze swojego terenu mając decyzję konserwatora zabytków?

Artykuł zajmuje się zagadnieniem kwestią konieczności usunięcia z działki parafialnej w wyniku decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, słupa elektrycznego i przeniesienia kabli pod ziemię. Czy parafia ponosi koszty takiego przeniesienia czy może operator sieciowy?

Pogrzeb po kremacji. Przepisy liturgiczne i problemy duszpasterskie

Pochówek prochów po uprzednim spopieleniu zwłok nie jest już w Polsce zjawiskiem rzadkim i nie budzi zdziwienia. Warto jednak przypomnieć normy liturgiczne, które obowiązują w odniesieniu do pogrzebu po kremacji. Przepisy powinny chronić znaczenie poszczególnych znaków i czynności liturgicznych, tak by były one spójne z uzasadnieniem teologicznym, a nade wszystko z przekazem wiary, którą wyrażają.

Kradzież tożsamości w Internecie

W dzisiejszych czasach, gdy Internet panuje niepodzielnie w każdej dziedzinie życia, trzeba mieć świadomość, jakie zagrożenia mogą grozić jego użytkownikom. Ponad 90% ataków cyberprzestępczych związanych jest z metodą wyłudzenia informacji drogą podszywania się pod inną osobę lub instytucję. Jest to tak zwany phishing. Socjotechniczne sztuczki przestępców mają na celu kradzież lub wykorzystanie tożsamości ofiary (np. przejęcie jej wrażliwych danych osobistych, profilu w mediach społecznościowych lub dokumentów czy też informacji o sposobie i haśle dostępu do bankowości elektronicznej).

Choroby psychiczne a zdolność do małżeństwa – implikacje praktyczne

Zgodnie z kan. 1095 §3 KPK małżeństwa nie mogą zawrzeć osoby, które nie są w stanie wypełnić istotnych obowiązków małżeńskich – ale same rozpoznania chorób psychicznych nie przesądzają o takiej niezdolności. Wręcz przeciwnie, Kościół zakłada zasadę favor matrimonii – domniemanie ważności małżeństwa – i każdą wątpliwość interpretuje tak, aby chronić ważność związku. Na tym tle należy odróżnić zaburzenia osobowości od chorób afektywnych (depresji, CHAD) i psychotycznych (schizofrenii i pokrewnych).

Co zrobić, gdy o sakrament prosi osoba ubezwłasnowolniona?

Do proboszcza zgłosił się wierny – osoba pełnoletnia, która, jak sama twierdziła, jest częściowo ubezwłasnowolniona. Popros iła ona o to, aby mogła przygotowywać się do bierzmowania. Pytanie, które zaczęło nurtować proboszcza, to: czy fakt ograniczenia praw w porządku prawa świeckiego ma wpływ na prawa tej osoby jako wiernego? Jak powinien więc postąpić proboszcz?

Jak otrzymać informacje z archiwów kościelnych?

Sprawa archiwów kościelnych jest dla naukowców, głównie historyków czy genealogów-amatorów tematem bardzo często poruszanym w środkach społecznego przekazu. Na grupach facebookowych można znaleźć wiele uwag i komentarzy. Są one nieraz bardzo krytyczne. Jednakże często już na pierwszy rzut oka widać, że nie są one uzasadnione, a wypływają z niezrozumienia tego, czym są archiwa kościelne i jakim prawem się rządzą. W tym artykule przedstawione zostanie kilka uwag, które powinny wyjaśnić tę kwestię.