Dokumentacja psychiatryczna i psychologiczna w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa – kiedy ma znaczenie dowodowe

Dokumentacja psychiatryczna, psychologiczna i psychoterapeutyczna często pojawia się w procesach prowadzonych z tytułów określonych w kan. 1095 KPK. Jej znaczenie bywa jednak zarówno przeceniane, jak i niedoceniane. Rozpoznanie depresji, zaburzenia osobowości, ADHD, uzależnienia czy innego zaburzenia psychicznego nie prowadzi automatycznie do wniosku, że dana osoba była niezdolna do zawarcia małżeństwa. Z drugiej strony dokumentacja powstała przed ślubem lub blisko tego momentu może stanowić jeden z najbardziej obiektywnych dowodów pozwalających odtworzyć stan psychiczny strony w chwili wyrażania zgody małżeńskiej. Kan. 1095 KPK odnosi bowiem nieważność nie do samego faktu występowania zaburzenia, lecz do określonych postaci niezdolności konsensualnej. W procesie kanonicznym pytanie nie brzmi więc: „czy strona chorowała?”, lecz: „czy w chwili zawarcia małżeństwa występowała u niej taka anomalia natury psychicznej, która powodowała brak wystarczającego używania rozumu, poważny brak rozeznania oceniającego albo rzeczywistą niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich?”. To zasadnicza granica między diagnozą kliniczną a oceną prawnokanoniczną.