Różnice światopoglądowe i religijne ujawnione po ślubie – błąd co do sakramentu czy symulacja?

Różnica światopoglądowa ujawniona po ślubie nie jest tytułem nieważności. Jest sygnałem ryzyka. Pytanie procesowe brzmi zawsze tak samo: czy już w chwili wyrażania zgody jedna ze stron nie przyjęła tego, czym małżeństwo jest w porządku Kościoła. W realiach polskich problem narasta tam, gdzie ślub kościelny staje się „formatem społecznym”: rytuałem rodzinnym, elementem wizerunku, wymogiem tradycji lub „świętym spokojem” – przy jednoczesnym braku praktyki wiary i deklarowanym dystansie do Kościoła. Wtedy po ślubie łatwo o „zderzenie modeli”: jedna strona rozumie małżeństwo jako foedus dozgonne, druga jako odwracalny kontrakt. Kanonicznie rozstrzyga nie to, co „wyszło po ślubie”, lecz to, czy już wcześniej istniał błąd determinujący wolę (kan. 1099) albo pozytywny akt woli wykluczający istotę lub przymiot małżeństwa (kan. 1101 §2).